Ücretsiz üye olun

              

   Radyo AHISKA
Radyo AHISKA için Flash kur.

   Menü
· Ana Sayfa
· Ahıska Kitapları
· Ahıska Köyleri
· Ahıska Şiirleri
· Anketler
· Dost Siteler
· Fikir Meydanı
· Foto Galeri
· Gazeteler
· Günlüğünüz
· Haber Arşivi
· Haber Ekle
· Harita
· Köşe Yazarları
· Linkler
· Sayaç
· Site İçi Arama
· Tavsiye Et
· Top 10
· Yeniler
· Your Account
· Ziyaretçi Analizi

   Ahıskalılar Durum

 Günaydın Misafir!
Üye ol
Şifremi Unuttum

 
Üyelik:
Bugün yeni: 0
Dün Yeni: 0
Bekleyen: 0
Toplam Üyeler: 9971
Son Kayıt: osuliqe

Rekor:
Misafir(ler): 284
Üye(ler): 0
Toplam: 284

Online İstatistikleri:
Misafir(ler): 14
Üye(ler): 0
Toplam: 14

   Anket
Ahıska Türkleri dilini, dinini, kültürünü korumu? bir halkt?r. Kat?l?yormusunuz?

Evet Kat?l?yorum
Bilmiyorum
Hay?r Kat?lm?yorum
Yorum Yok



Sonuçlar
Anketler

Toplam Oy 4353

   Saat ve Tarih

   Dosyalara Göz Atalım
Toplam Dosya: 63
Toplam Kategori: 3
Toplam Download: 163978

Yeni Eklenen
Dosyalar

· 1: Bu G?z Ne Ge?engtir
[İndirme: 3075]

· 2: Gülnaz Han?m
[İndirme: 2224]

· 3: Mavi Mavi Masmavi
[İndirme: 2295]

· 4: Gül Han?m
[İndirme: 2253]

· 5: Gelin Getmesi
[İndirme: 3491]

· 6: Nazl?m Ç?hmi? Ah?skaya
[İndirme: 2756]

· 7: Yarimin Gözi Ya?tur
[İndirme: 2686]

· 8: Çeçil Peynir 2
[İndirme: 2238]

· 9: Topal
[İndirme: 2673]

· 10: Zeyno
[İndirme: 3182]


En Çok İndirilen
Dosyalar

· 1: Ah?ska Halay? (Yeni)
[İndirme: 11275]

· 2: Ah?skan?n K?zlari
[İndirme: 6984]

· 3: Atem Tutem Ben Seni, ?ekere Katem Ben Seni
[İndirme: 6870]

· 4: Ah?ska Türkleri Hakk?nda Slayt
[İndirme: 6083]

· 5: Ahiskadan Kar Getir
[İndirme: 5860]

· 6: Ah?skal?lar?n Çok Sevdi?i KAYTARMA
[İndirme: 5176]

· 7: Çeçil Peynir
[İndirme: 5071]

· 8: Hinkal Türküsü
[İndirme: 4835]

· 9: Anandan ?zinsiz Etme Bayrami
[İndirme: 4003]

· 10: Bahar? Görmez Oldum
[İndirme: 3676]


   ATASÖZLERİMİZ
108. Bayazın adı var, qaranın dadi var.

   Ahıska'nın Hayranı Ol

RADYO AHISKA - AHISKA TÜRKLERİNİN SESİ
Bütün AHISKA TÜRKLERi Burada Köşe Yazıları Bölümüne Hoşgeldiniz!..

Elveda Ziya Dede!



Yazar Adı: Fatima DEVRİŞEVA

Yazar İletişim: fatosdevris77@hotmail.com


Bizim Ah?ska dergisinin önceki say?lar?nda ne?retti?imiz yaz?larda, ihtiyarlar?m?z? hüzünle anmaya ve onlarla vedala?maya devam ediyorum.*

Bu yaz?mda, ?bi?ov Abito?lu Ziya dedeyi ziyaret notlar?m? sizlere sunmak ve kendisine son kez elveda demek istiyorum.

Tarih 31 Temmuz 2005. Kazakistan Cumhuriyeti, Almat? vilayeti, May köyündeyim. Yol boyunca kar??la?mam?z? heyecanla bekliyor, nefesimi tutuyordum. Babam, her ne kadar, ?K?z?m, heyecanlanma, çok tatl? birisidir.?demi? olsa da kendimi biraz sanki korku içinde hissediyorum. Ne de olsa 92 ya??nda biri Ziya dede! Gidece?im ihtiyarlar?m?z?n en büyü?ü. Ve duydu?uma göre kimseyle Ah?ska konusunda konu?muyormu?. Bunun sebebini kendisinden ö?renmek, hazine de?erinde bilgilerine ula?mak istiyorum. Ve ?ans?m? denemek istiyorum.

Ziya dede, kim bilir hayatta ne ac?lar, ne hikâyeler, ne gerçekle?meyen ümitlerle kar??la?m??t?. Görü?memizin kolay olmayaca??n? hissediyordum. ?imdi bu sat?rlar? yazarken derin bir nefes al?yorum. ?htiyarlar?m?z? mutlu etmek ne kadar da kolaym??. Yüzleri gülsün diye onlara bir tek kelime dememiz yeterliydi. O sihirli kelime de Ah?ska! Ama, müsaadenizle her ?eyi s?rayla anlatay?m.

S?cak bir yaz gününün ö?le saatlerinde Ziya dedeyi ziyaret etmek için babamla yola koyulduk. Oturdu?umuz köyler aras?nda 5-6 km mesafe vard?. Köyüne yakla??nca ana yoldan, sola giden bir kola sapt?k. Asfalt? görmeyen, delik de?ik, tozun içinde kalan bir yol, bizi da?lar?n ete?inde yerle?mi? bir köye götürüyordu. Köye yakla?t?kça ellerim titriyor, avuçlar?m daha da terliyordu.

Biraz sokaklar? dola??nca arad???m?z mavi boyal? bir demir kap?ya dayand?k. ???te buras?? dedi babam ve aç?p içeri do?ru girdi. Ben hâlâ kap?n?n önündeyim. Merhabala?ma sesleri duyunca içeri att?m kendimi. Ziya dede, t?pk? bu foto?rafta ki gibi kar??mdayd?.

 

?bi?ov Ziya Abito?lu. 92 ya??nda. May köyü. Kazakistan 2005.

Bizim gelece?imizi önceden bildi?i için süslenmi?, madalyalar?n? takm??t?. O güler yüzüyle bir saniyede kalbimi fethetti. Bütün korkular?m?, çekingenli?imi yok etti. Asl?nda bu ilginçtir: çok yerler dola?t?m ve birçok ihtiyarla görü?tüm. Onlarla oturup konu?tum. Yüzlerinde sadece iki ifade gördüm: Gülümseme ve a?lama. Hep güler yüzlü, benim onlara de?il onlar?n bana moral verdiklerini gördüm. Ya?ad?klar? ac?lar? anlatt?klar?nda gelece?e nas?l bir umutla bakt?klar?n? ke?ke size de aktarabilseydim.

Bizi içeri davet ettiler. Kurulmu? sofran?n etraf?na oturduk. Art?k adet olmu?tu, gitti?im büyüklerimizin evlerinde önce sofra, çay, sonra sohbet. Ne de olsa misafirleri a??rlamak gelene?imizdir. Konu?malar birbirini takip ediyordu. Bir türlü esas konuya geçi? yapam?yordum. Sonra ses kay?t cihaz?n? elime ald?m ve Ah?ska dedim. ?Evet, k?z?m, ne için geldi?ini biliyorum ama ben bu konu hakk?nda konu?mak istemiyorum.? dedi. 92 ya??ndaki ihtiyar hüzünle gülümsedi. ?lâve etti: ??imdi bunlar?n ne önemi kald?, k?z?m? Sürgünden sonra uzun y?llar bekledik, aha ?imdi bizi geri yurdumuza, Ah?skam?za götürecekler diye. Ama kimse gelmedi, umut da kalmad???

Kalkt?m, yan?na oturdum, elini tuttum. Bir müddet öyle oturduk. O kendi dü?ünceleriyle, ben eriyen ümidimle? Bu ihtiyar?n daha fazla üzülmesine dayanamadan neredeyse pes edip kalkacakt?m. O an Ziya dede elimi s?kt? ve ben daha bir ?ey sormadan konu?maya ba?lad?:

?Yerim Aspinza rayonu, kövüm ?alo?et. 1914 y?l?nda anadan olmi?im ?alo?et?te. ?bi?ov Ziya Abito?liyim. Anam?n ad? ?eyzer (?ahizer) babam?n ad? Abit. Benim babam anam, ikisi bir günde ölmi?. Toçno (tam) bir ya?ta. Ele bir hastalux oldi ki kövde, bizde o vax?t yedi can telef olmi?di. Ben bir ya??ndayd?m. Bir baci bir qarda? kalmi?ux. Bacim de burada, Çimkent?te telef olmi?, adi? Münü? idi, kald?m ben tek. Ana baba görmemi?im ben q?z?mcan, ele zannedin ki ben ta?tan olmi?im. Karda??m yox!?

Çok derin bir of çekti Ziya dede. Bir ya??nda yetim kalmak nedir sadece ya?ayan bilir. Sekiz ya??ndan itibaren ba?lam??t? i? hayat?na. Önce ev i?leriyle, sonra köyün çoban? olarak çal??m??t?. 1941 y?l?nda ?kinci Dünya Sava???na gitmi?, be? kere yaralanm??t?. ?ki aya??nda da kangren belirtileriyle 1943 y?l? evine, ?alo?et?e dönmü?tü. Devam etti:

?1943 y?l?nda May?n on dördünde ?alo?et?a, evime getdim, Allah?a ?ükür. Geldux eve, oradan da buraya sürdürttü Stalin. Günehsiz, sebepsiz sürdü bizi buraya. Hele de burada ya??yerux. Ben bezgramotn?y?m (okumam??), yazmax ohumax bilmiyerim. Birez qol çekmeyi (imza atmay?) biliyerim, o da eski Latince??

Ziya dede beni çok ?a??rtm??t?. O ya?ta olmas?na ra?men her soruma çok net cevaplar veriyordu. ?Sizin köyün etraf?ndaki köylerin isimlerinden hiç olmazsa birkaç tanesini hat?rlayabilir misiniz?? diye soruyorum. Ziya dede çok ?a??rt?c? bir ?ekilde bana nerdeyse k?rk köyün ismini sayarak cevap verdi. Daha sonra, Ankara?daki Bizim Ah?ska dergisinden ald???m Ah?ska haritas?na bakt???mda, bu isimlerin ve yerlerinin hepsinin do?ru oldu?unu gördüm. Benim ?a?k?nl???m? gören Ziya dede: ?K?z?mcan ?a?ma, ben dün ne oldu?unu hat?rlamayabilirim, ama bizim Kafkasya?da olup bitenleri hepsi axl?mdadur.?

Ah?ska?daki ya?ay??lar?n? çabuk çabuk anlat?yordu. Sanki daha önemli konulara girmek için sab?rs?zlan?yor gibi; sanki Ah?ska?daki hayat önemli de?il de as?l ondan sonras?n? bilmemiz lâz?m gibi. Tabii, sürgün bu insanlar?n?n kan?na öylesine i?lemi? ki, ?Kafkasya?daki hayat?n?zdan bahseder misiniz?? sorumu duyar duymaz do?rudan sürgünü anlatmaya ba?l?yorlard?. Onlar için art?k her ?ey ?sürgün öncesi? ve ?sürgün sonras??na bölünüyor. Çünkü suçsuz günahs?z yere sürgün edilen Ah?ska Türkleri çok büyük ac?lar ya?am??lard?. Ak?l almaz zulümlere ve i?kencelere tâbi tutulan bu insanlar?n haf?zalar?nda ba?ka hiçbir ?eye yer yoktu art?k.

S?ra sürgüne gelince, ben bu konuda soru sormaya korkuyordum. Ama gene Ziya dede yard?mc?m oldu. Ben sormadan kendisi ba?lad? anlatmaya:

?Biz on araba adam, on öküz arabaynen, Ota?n?n me?esine gettux, odun getürmeye. Ordan odun aldux köve ç?xdux. Bir asker kapide tur?yer. Kuda (nereye) tan??t? (sordu), nikuda (hiç) dedim. Tuyeng (tabanca) elinde. Dedim ki, kto tibya poslal?[1] Ni ?ag nipuskayem nikuda[2] dedi. Degirmende unnar qaldi. Daje (bile) puvardan su almaya gedende asker yan?m?zda geliyerdi, yala?uz qoymiyerdi.?

Burada ?sürgün öncesi? bitip ?sürgün sonras?? ba?lam??t?? Kendileri daha fark?nda olmadan kaderleri çizilmi?ti.

?O ki bizi poyezda (vagona) toldurdiler, saldat kapide, hangi stans?yaya (istasyon) geliyerux orada degi?iyer bizim üstümüzde, bir yere getmiyax. Yolda birez sup (çorba), bor? (lahana çorbas?) verdiler. Çox vermediler, o qaten ki ölmiyax. Ama gene de çox adam öldi. Emimin o?l? var idi, onun babas? öldi. Bir asker geldi, aldi oni, götürdi bir hemege atdi ç?xdi. Ele geldux, ama yolda çox adam?m?z öldi, çox adam?m?z xasdaa geldi buraya??

?nsano?lunun akl? almaz bu anlatt?klar?n?n hiç birini, ama ya?anm?? ac?lard? bunlar. Ve neredeyse 70 sene olmas?na ra?men ya?ayanlar?n hat?ralar?ndan silinmemi?tir, Ölenler öldü, sa? kalanlar ise sa? kalmalar?na bakt?lar.

?Buraya geldux ki gene çox adam öldi. Çimkent?te otuz semya (aile) gelmi?ti. O otuz semyadan dört tene qari qalmi?di, gerisi hep q?r?ldi. Niya? Havas?n? qalduramadi. Bura çox savu?idi. Yolda o qaten ölmedi, nasil ki burada öldi. Havay?, ac?yi qalduramadiler?? 

Orta Asya çöllerine getirilen bu halk y?k?lmadan ayakta durmay? ba?ard?. Hayata t?rnaklar?yla tutundu. Sürgün edilen ?alo?et köyünden erkek olarak bir tek Ziya dede ve iki tane yaral? asker vard?. Gerisi sadece çocuk, ihtiyar ve kad?nlard?. Gençler sava?tayd?.

Ziya dede otuz bir y?l kolhozda çal??t?. Emekli oldu. Üç o?ul, iki k?z çocu?un babas? oldu. Torunlar, torunlar?n çocuklar?:

?A??ndi üç o?lum var, iki de q?z?m var. O?ullar?m?n adlar? Ya?a, Pa?a, ondan küçügi Zekeriya. Q?zlar?m?n ad? Ganime, bir küçügi Nacibe. E?imin ad? Gülbaton Han?md?, altmi?bir ya??nda öldi. Otuz alt? torunum var, alti tene torunnar?n u?a?i. Oldi k?rx iki torunum var bu saatte. Gendim de doxsan iki ya??nday?m.?

Bir ya??nda yetim kalan Ziya dede, hayat arkada??n?, biricik e?ini de kaybetmi?ti. Kendisi için ne kadar büyük ac? ve kay?p oldu?unu rahmetli e?iyle birlikte çekilmi? eski bir portreyi istedi?imde anlam??t?m.?Yox q?z?m, veremem. Qar?inen ba?xa kart?çka (foto?raf) yoxdur bende.? dedi. Benim sadece foto?raf?n?n fotokopisini al?p asl?n? geri getirece?imi bir türlü anlatam?yordum kendisine. Sonunda Ziya dede dedi ki: ?Yax?? q?z?m, seni bilemem, ama bu kart?çkaya bi?e olursa, Kazim (babam), senden hesap soracam!? Böylece babam?n yard?m?yla sa?lam ad?mlar at?yordum. Bu foto?raf? buraya al?yorum.

 

?bi?ov Ziya Abito?lu e?i Gülbaton ile.

Kazakça, Rusça ö?rendi, mecburen. Ba?ka dilde konu?ulmuyordu.

?Q?z?mcan biz ki buraya geldux, Urusça bilmiyerux. Onnar Qazaxça söyliyer biz gendi Türkçemizde qonu??yerux. Qazaxçayi iki gün içinde ögrendux. O da bizim dildür, uzax degül.?

Yerli halkla iyi geçiniyorlard?. ?lk ba?ta Kazaklar?n çok yard?mlar? olmu?tu. ?htiyarlar?m?z her defas?nda bunu söyleyip kendilerine te?ekkürlerini bildiriyorlar.

?Qazaxlarinen çox eyidux. Hele de eledür. A??ndi, hangi qarilerinen ki i?liyerdux burada, ceyil vaxd?m?zda, hepsi nene oldiler. Uzaxdan görende geliyer boynuma sar?l?yerler ki biz senden bir kötilux görmedux, e?itmedux. Hele Qazaxlarinen birux. Çox eyux. Ne o beni incitmi?di ne de ben oni incitmi?dim.?

Hiç k?rmad? beni Ziya dede. Bütün sorular?m? cevaplad?. Ba?tan sona anlatt? ba??ndan geçenleri. Onun için ne kadar zor oldu?unun fark?ndayd?m. Gizli gizli gözya?lar?n? siliyordu. Elleri titremesin diye yumruklar?n? s?k?yordu. Ben ise bunlar? göre göre sorular?ma devam ediyor, kendisine bu ac?lar? tekrar ya?at?yordum. Bunun kolay oldu?unu zannetmeyin; onunla beraber benim de yüre?im a?l?yordu. Bugün bunlar?, çocuklar?, torunlar? bilsinler diye yap?yordum.

 

  ?bi?ov Ziya Abito?lu, o?lu Zekeriya, gelini Gözel, torunlar? Vasip, Kurban ve torunun o?lu Ramil 1,5 ya??nda. May köyü. Kazakistan 2005.

Sohbetimiz yava? yava? sona eriyordu. Ziya dede, gözleri uza?a dalm??, yorgun ve suskun oturuyordu. Birden bana bir soru sordu. A?l?yordu. Dedi ki:

?Sene bunnari kim dedi ki yaz? Niye? Benim içimde hele o yara var q?z?m. Çox küsmi?im, çox. Borcom Bo?ozi bir yol idi, Türkiye keseydi bu yoli; milletimi ver, mali da, yeri de senin olsun diyeydi. Niya ele etmediler? Niya bizi yala?uz biraxdiler? Niya sahab olmadiler? Suleyman Demirel buraya geldi. Getmi?dim Almat??ya el verip selemle?mi?dux. Dedi ki ne yüregimden ç?xardurum ne de axl?mdan! Ne axl?na getürdi ne de yüregine. Hani niye götürmedi? Götürecem dedi. Ama ileriki Turgut Özal, o götürecaxdi. O camiya girdi namaz q?ldi Almat??da. O dedi ki ne tevür olsa da götürecem. Gel ki yeti?emedi, götüremedi bizi topraxlar?m?za??

Ne cevap verebilirdim ki kendisine? Ne söylesem de ac?s?n? dindiremezdim. Bunlar?n imkâns?z oldu?unu anlatamazd?m kendisine.

?Q?z?mcan Kafkaz?i desem, oran?n küli buran?n altunundan bene eydür. Çox ey idi. Kafkaz çox eyidi. Ele etmekler bi?üriyerdux ki kimse yeti?emez ona. Oran?n qarpuzi, qavuni tatli, pal kimiydi. Buran?n ele degül. Ele yerinen, havaynen, ele hesret qalmi?ux.?

Bunlar? söylerken sözleri bo?az?nda dü?ümlendi ve a?lamaya ba?lad?.

Konu?tu?um herkese ayn? soruyu sorard?m, ?Vatana geri dönmek ister misiniz?? diye. Cevap sadece ?Evet!? idi.

?Geri dönmek i?terdim, hay hay! Hani? Allah?a kurban olem. Ele bo? palatkan?n alt?nda tururum. Orada moroz (ayaz) yox. Me?eye k???n bir kömleginen gediyerdux. Burada ?ubam, kufaykam (k??l?k montlar), sicax ?arval?m var, gene de ü?iyerim. Buran?n havasiynen bizim yerin havasi yoh. Ora çox ey idi.?

Ve Ziya dede de kendi ana yurdunda ölmedi, mezar? do?du?u topraklarda kaz?nmad?. Tarih 9 May?s 2010. 97 ya??ndayd?. Eski Sovyetlerin kutlad?klar? Zafer Bayram?yd?. Ziya dede sabah erken kalk?p, giyinip ku?an?p, madalyalar?n? takarak kutlama için meydana gidecekti. Evin kap?s?n?n önünde öylece kalakald?, bastonuna yaslanarak. Ve Ah?ska?y? sadece hayal ederek?

Bana dedi?i son sözler bunlard?: ?Türk?üx. Ax?ska Türküyüm. Ne qaten burada ey olsax, oran?n topra?i, buran?n altunundan eydür. Do?du?um yer oras?d?r.?

Elveda Ziya dede! Kabrin nur, mekân?n Cennet olsun.

Fatima DEVR??EVA



* Bizim Ah?ska, Say?: 18 ve 19.

[1] Rusça: Seni kim gönderdi?

[2] Rusça: Hiçbir yere gidemezsiniz!

Okunma: 4057 Eklenme Tarihi: 10.01.2011 Saat: 14:55
 
   En Çok Okunan
Fatima DEVRİŞEVA: En çok okunan yazısı
Elveda Ziya Dede!


Seçenekler

   Çıktısını Al

   Arkadaşına Yolla

   Köşe Yazılarına Dön


   Bu Yazıyı Oylayın
Oy Ortalaması: 4.66
Toplam Oy Sayısı: 24

Çok İyi

Sizce Bu Yazı Nasıl ?

Çok İyi
İyi
Normal
Kötü
Çok Kötü



İstanbul Ahıska Türkleri Eğitim Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Derneği© 2005 by: WwW.ahiskalilar.org

Site Yöneticileri: Rasim ?AK?RO?LU , Mustafa BED?R ve Mikail ?BRAH?MO?LU
Ah?ska Türkleri E?itim Kültür ve Sosyal Yard?mla?ma Derne?i
FaceBook

Sayfa Üretimi: 0.059 Saniye