Geçenlerde internet üzerinden Ahıska Türkleri içerikli bir tarama yaptım. Tesadüfen http://www.ca-c.org/about.shtml web sayfasında “ПРОБЛЕМЫ РЕПАТРИАЦИИ МЕСХОВ В ГРУЗИЮ” yani “Mesketlerin Gürcistan’a Dönme Sorunu” başlığı altında bir makaleye rast geldim. İnternette her hangi bir konu taraması yaptığınız zaman, yüzlerce hatta binlerce bilgiye ulaşabiliyorsunuz. Nitekim Ahıska Türklerini konu sayfalarca bilgiye de rahatlıkla ulaşmak mümkündür. Ancak söz konusu makale özellikle dikkatimi çekti; çünkü bu çalışma “Gürcistan nüfus araştırmaları merkezi” üyelerince kaleme alınmış ve bilim sonuçlarını içermekteydi.

Söz konusu makaleyi okurken ilk olarak dikkatimi çeken, makaleyi kaleme alan araştırmacı arkadaşların ısrarla Ahıska sözcüğünden kaçınmaları ve bunun yerine “турков-месхетинцев” yani “Mesket-Türkleri” tanımlamasını kullanmaları oldu. Neredeyse on iki sayfadan oluşan bu makalede Mesket-Türklerinin aslında Türk değil özbeöz Gürcü kökenli olduğu, Osmanlı etkisi sonucu Müslümanlığı benimsedikleri vurgulanmaktaydı. Mesketlerin bir Gürcü boyu olduğu ve tarihte Gürcü kimliğinin oluşmasında önemli mevki üstlenmiş olması gayet tabiidir; çünkü Mesketler gerçekten de Gürcü kavmidirler. Ancak buradaki anlaşılmazlık, Ahıska Türklerinin Gürcü boyu olan Mesketlerle aynı kefeye konmasından kaynaklanmaktadır. Nitekim tarihi akış içerisinde bu coğrafyada Mesketlerin yaşamış olması, bölgedeki öbür milletlerin de Gürcü (Mesket) olduğu anlamına gelmez, gelmemelidir.

Vatan olmadan bir milletin ayakta durması mümkün değildir. Vatansız bir millet ezilmeğe, dağılmaya ve parçalanmaya mahkûmdur. Bir milletin var olması ve devam edebilmesi ancak vatana sahip olmakla mümkündür. İşte var olan vatanın korunması veya elden çıkmış vatana tekrar sahip olunabilmesi vatan sevgisiyle elde edilir.

Değerli AHISKA okuyucularımız, dergimizin bu köşesini Mahallî Ahıska müziğine ayırdık. Dergimize böyle bir konuyu ayırmaktaki amacımız hepimizin ortak sorusu olan “Acaba bizim mahallî müziğimiz gerçekten var mıdır?” sorusuna cevap aramaktır. Belki bazılarınız bu konuya ön yargıyla yaklaştığımızı düşünerek “Tabii ki bizim de mahalli türkülerimiz ve halk oyunlarımız mutlaka vardır” diyecektir. Doğrudur, vardır; ama hangisi?

Hayatta her mahlûkatın tabii olarak dünyayla tanıştığı ilk yeri, bir başlangıç noktası vardır. İşte, bu başlangıç noktasına vatan denir. Vatan demek ana yurt demektir. İnsan her ne kadar çeşitli vesilelerle ana yurdundan ayrılmak başka yerlerde (buna gurbet denir) yaşamak zorunda kalabilir olsa bile hiçbir insan kendi öz vatanından ayrılmak istemez. Bunu yalnızca insan için değil bütün mahlûkat için tahayyül edebiliriz. Ana vatanı ve yetişme alanı ekvator olan bir bitki nasıl ki başka bir iklim bölgesine götürülünce yetişmez (yetişse bile aynı kalitede ürün alınmaz) insan için de vatan bu mesabededir. Bu yüzdendir ki insan içinde bulunduğu ve ait olduğu öz varlığından ve kültüründen koparılınca gittiği ve götürüldüğü yerde uyum sorunu yaşar.

Bir gönül işi vesilesi ile Ukrayna’nın Donetsk şehrinde üç günlük bir ziyarette bulundum. Buna ilişkin izlenimlerimi sizinle bir anı tadında paylaşmak ve bu ülkeye ilişkin bazı önyargıları da ortadan kaldırmak için bu seyahatimi yazmak gereği hissettim.

Hava alanına doğru yol alıyorduk, ben de bir heyecan vardı; çünkü bu benim yurtdışına ilk çıkışımdı, bunun yanında soydaşlarımıza ulaştırılmak üzere yanımıza aldığımız Ahıska Türklerine ilişkin dergilerin sahiplerine nasıl ulaştırılacağını da arkadaşla konuşuyorduk. Bu konuşmalar altında hava alanına ulaştık ve uçağımızın kalkışına sadece bir saat zaman vardı. Dakikalar bana saatler gibi geldi, hem sabırsızdım hem de sıkılıyordum bunun sebebi buluşacağım kişiyi özlemiş olmam ve de Ukrayna’yı merak etmemdi. Zaman gelip çattı ve biz valizlerimizi teslim ettikten sonra pasaport denetiminden geçtik bu aşamayı da geçtikten sonra bekleme salonunda yaklaşık on dakika bekledik. Beklemenin ardından Donetsk’e havalanacak olan uçağımıza bindik velhasıl uçak havalandı ve biz de Ukrayna’ya ilişkin maceramıza başlamış olduk pilot uçuşa ilişkin bilgi verirken yaklaşık iki saat havada kalacağımızı söyledi.

Dünyanın her bir yerinde, vatandan uzak, vatan hasretiyle yanan, vatan özlemi ile kendi değerlerini, örf adetlerini her şeye rağmen koruyarak mücadele eden bütün Ahıskalılara buradan saygı ve selamlarımı sunarak devam ediyorum.

Bizler bu koca metropol şehirde sesimizi duyurabilmek, en azından biz de varız diyebilmek istiyoruz, lakin çok fazla destek göremiyoruz. Herkesin bizi desteklemesini ve bu kısa yazıdan sonra bizi çok iyi anlamanızı istiyorum. Usanmasınlar, yılmasınlar, şüphe ile bakmasınlar. Hep beraber, birlikte fedakârlık yaparsak başarılı olacağımıza inanıyorum. Dertleri durmayan artan, evlatları ezilen ağlayan bir annedir Ahıskam.

Sevgili dostlarım, değerli okuyucularımız, tarih sürecini incelediğimizde anlaşılacak ki, Dünya da bir ülkeden – bir ülkeye göç etmeyen, taşınmayan, sıkıntı ve zorluk çekmeyen bir toplum olamaz. Muhakkak bir yerden, diğer bir yere göç etmişlerdir. Fakat enteresan kısmı, Sürülmek, Sürgüne uğramak, Sürdürülmek ve yahut “SÜRGÜN” de ne demek?, halen tam analiz etmiş değilim. Sizlerle bu satırları, yani geçmişimizi paylaşmamın nedeni de, belki de bizlere bir şeyleri hatırlatacaktır. Çağımızın 21. yüzyılın da iletişim ve enformasyon alanlarında teknolojiler bilindiği gibi çok gelişmektedir. Kaynaklara ve dipnot’lara daha kolay erişe biliyoruz.

Ali Haydar Efendi (K.S.), Ahmed Hamdi Hoca'nın derslerine devam ederken, o devirde kadı yetiştiren Medresetü'l-Kuzat'a ( o zamanın Hukuk Fakültesi ) giderek, oradan da diploma almıştır. (1906) İlk adli vazifesi Burdur kadılığıdır. Sonra Uşak kadılığı ve sonra Denizli kadılığı olmuştur. Daha sonra İstanbul İstinaf Mahkemesi ( dava mahkemeleri ile temyiz mahkemeleri arasında bir derece yüksek mahkeme) üyeliğine getirildi.. Bu vazifede iken hukuk mektebinde Mecelle ve Usul-i Muhakematı Hukukiye derslerini okutmaya başladı. Ardından sırasıyla İstanbul Bidayet Mahkemesi, İkinci Hukuk Dairesi Başkanlığı, Bidayet Mahkemesi Başkanlığı, İstinaf Mahkemesi İkinci Hukuk Dairesi Başkanlığı, Temyiz Mahkemesi üyeliği, aynı mahkemenin hukuk dairesi üyeliği, sonra başkanlığı ve temyiz mahkemesi başkanlığı görevlerinde bulundu.

AZNAUROV İSKENDER SÖHRAB OĞLU 16.08.1956-18.04.1993